BK STEMATHON 2026: HÀNH TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐẦU TIÊN CỦA NHỮNG NHÀ KHOA HỌC TƯƠNG LAI

Tham dự chương trình, về phía Trường Hóa và Khoa học Sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội có: PGS.TS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết – Phó Hiệu trưởng Trường Hóa và Khoa học Sự sống, Trưởng Ban Giám khảo; PGS.TS. Vũ Thu Trang – Phó Trưởng khoa Kỹ thuật Thực phẩm; TS. Đào Huy Toàn – Giảng viên phụ trách Chương trình tiên tiến Kỹ thuật Hóa dược; TS. Nguyễn Thị Thu Hiền – Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật; TS. Nguyễn Văn Hưng – Giảng viên Khoa Kỹ thuật Thực phẩm.

Về phía Trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu có: Cô Đào Thị Tươi – Phó Hiệu trưởng; Th.S. Phạm Bình Hà – Phó Giám đốc; Th.S. Nguyễn Bích Huyền – Thành viên Hội đồng trường; cùng các thầy cô giáo, phụ huynh và học sinh tham dự chương trình.

Hội đồng Ban Giám khảo gồm PGS.TS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết (Trưởng Ban Giám khảo), PGS.TS. Vũ Thu Trang, TS. Đào Huy Toàn, TS. Nguyễn Thị Thu Hiền và Th.S. Nguyễn Bích Huyền.

Chương trình diễn ra qua ba nội dung chính: Báo cáo nghiên cứu khoa học, Pitching giới thiệu và bảo vệ sản phẩm, và Lễ trao giải. Mười sáu học sinh được chia thành bốn nhóm nghiên cứu với hai lĩnh vực: Thực phẩm và Mỹ phẩm. Mỗi nhóm đều mang đến những sản phẩm do chính mình nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và hoàn thiện trong suốt khóa học. Điều đặc biệt của buổi báo cáo không nằm ở việc các em đã tạo ra những chai sữa gạo hay những hũ kem dưỡng, mà ở việc các em thực sự được đứng trước một hội đồng khoa học để trình bày kết quả nghiên cứu của mình. Có những giọng nói còn run vì lần đầu báo cáo trước đông người, có những khoảnh khắc học sinh xin Ban Giám khảo thêm vài giây để hoàn thiện câu trả lời, có những màn phản biện sôi nổi giữa các đội với những câu hỏi sắc bén và lập luận thuyết phục. Chính những trải nghiệm ấy đã giúp các em hiểu rằng nghiên cứu khoa học không chỉ cần kiến thức mà còn cần bản lĩnh, tư duy phản biện và kỹ năng giao tiếp.

Trong suốt khóa học, các học sinh đã được trải nghiệm hai dự án nghiên cứu theo đúng quy trình mà các giảng viên, nhà khoa học và sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội đang thực hiện. Từ nghiên cứu nhu cầu thị trường, xác định vấn đề, lựa chọn công nghệ, xây dựng quy trình, thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, kiểm định chất lượng đến xây dựng thương hiệu và giới thiệu sản phẩm, mỗi bước đều được thực hiện một cách bài bản.

Chia sẻ tại chương trình, TS. Nguyễn Văn Hưng cho biết hành trình 10 ngày của các học sinh chính là phiên bản thu gọn của một dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) trong thực tế. Nếu một sinh viên đại học cần tối thiểu khoảng năm tháng để hoàn thành một đồ án theo quy trình này thì tại BK STEMATHON, các em đã được trải nghiệm toàn bộ các bước quan trọng trong thời gian ngắn. Theo thầy, mọi sản phẩm trước khi được sản xuất ở quy mô công nghiệp đều bắt đầu từ phòng thí nghiệm; mọi ý tưởng đều xuất phát từ nhu cầu thực tế của người tiêu dùng. Việc học sinh được tiếp cận quy trình nghiên cứu ngay từ bậc phổ thông sẽ giúp các em hiểu rõ hơn ý nghĩa của STEM và cách khoa học tạo ra những giá trị phục vụ cuộc sống.

Đánh giá về chất lượng các dự án, PGS.TS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết bày tỏ sự ấn tượng trước tinh thần học tập và khả năng nghiên cứu của các em. Theo cô, bốn nhóm đều thể hiện sự đầu tư nghiêm túc từ nội dung nghiên cứu, sản phẩm thực tế đến slide báo cáo. Ở bảng dự án Mỹ phẩm, hai đội có điểm số nghiên cứu gần như tương đương; sự khác biệt chỉ đến từ phần pitching, nơi đội Hydrogen thể hiện rõ hơn tính cạnh tranh và khả năng thương mại hóa sản phẩm. Trong khi đó, ở bảng dự án Thực phẩm, đội Oxygen dù còn đôi chút hồi hộp khi thuyết trình nhưng đã thể hiện rất tốt ở phần phản biện. Hội đồng đặc biệt đánh giá cao việc các học sinh sẵn sàng thừa nhận khi chưa có đủ cơ sở để trả lời một câu hỏi thay vì đưa ra những thông tin thiếu chính xác – một phẩm chất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.

Ban Giám khảo cũng dành nhiều lời khen cho định hướng của cả bốn dự án khi đều hướng tới các sản phẩm thân thiện với môi trường, an toàn cho sức khỏe và phù hợp với xu hướng tiêu dùng bền vững. Đồng thời, các chuyên gia cũng góp ý để học sinh tiếp tục hoàn thiện kỹ năng thuyết trình, xây dựng chiến lược marketing, xác định khách hàng mục tiêu, giá bán tối ưu, điểm khác biệt của sản phẩm (USP) và kế hoạch tài chính – những yếu tố quan trọng để một sản phẩm có thể bước ra thị trường.

Phát biểu tại buổi lễ, Cô Đào Thị Tươi – Phó Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu – bày tỏ sự trân trọng đối với các học sinh đã lựa chọn dành kỳ nghỉ hè để theo đuổi nghiên cứu khoa học sau kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 đầy áp lực. Cô chia sẻ, BK STEMATHON là chương trình đầu tiên được triển khai với sự đồng hành trực tiếp của Trường Hóa và Khoa học Sự sống trong chiến lược phát triển giáo dục STEM của nhà trường. Những học sinh tham gia khóa học năm nay chính là những người đầu tiên được trải nghiệm mô hình hợp tác đặc biệt này.

Nhân dịp này, cô cũng chia sẻ niềm vui khi Trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu vừa lọt Top 5 trường có số lượng học sinh vào vòng Chung kết Quốc gia Cuộc thi Vô địch Trí tuệ Nhân tạo Việt Nam do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức. Theo cô, thành quả ấy là minh chứng cho định hướng phát triển công nghệ và STEM mà nhà trường kiên trì theo đuổi trong nhiều năm qua, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của hệ sinh thái Đại học Bách khoa Hà Nội trong việc đồng hành cùng học sinh phổ thông.

Khép lại phần thi, Ban Tổ chức đã trao các giải thưởng cho những dự án xuất sắc nhất. Ở bảng Mỹ phẩm, đội Hydrogen giành Giải Xuất sắc, đội Nitrogen nhận Giải Triển vọng. Ở bảng Thực phẩm, đội Carbon giành Giải Xuất sắc, trong khi đội Oxygen được trao Giải Triển vọng. Dù kết quả có khác nhau, tất cả các đội đều nhận được sự ghi nhận của hội đồng về tinh thần nghiên cứu nghiêm túc, khả năng sáng tạo và tiềm năng phát triển trong tương lai.

Thành công của BK STEMATHON 2026 còn có sự đồng hành thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của đội ngũ giảng viên, các anh chị sinh viên mentor và Ban Tổ chức. Trong suốt khóa học, các anh chị không chỉ hướng dẫn chuyên môn mà còn truyền cảm hứng, đồng hành cùng học sinh trong từng buổi thí nghiệm, từng lần chỉnh sửa sản phẩm, từng buổi tập thuyết trình. Những cái bắt tay động viên trước giờ báo cáo, những góp ý tận tình hay những lời khích lệ sau mỗi lần thử nghiệm đã giúp các em thêm tự tin, đồng thời mở rộng góc nhìn về môi trường đại học và nghiên cứu khoa học.

Đại diện phụ huynh, chị Phạm Thị Thanh Huyền – phụ huynh học sinh Đặng Nhật Minh – xúc động chia sẻ:"Lần đầu tiên cho con tham gia Trại hè BK STEMATHON 2026, gia đình tôi vừa háo hức vừa có chút lo lắng. Tuy nhiên, những gì con nhận được sau chương trình đã vượt xa kỳ vọng của chúng tôi. Điều khiến tôi ấn tượng nhất là cách các thầy cô và Ban Tổ chức xây dựng một môi trường học tập kết hợp trải nghiệm thực tế rất khoa học. Mỗi ngày trở về, con đều hào hứng kể cho bố mẹ nghe về những thí nghiệm thú vị, những dự án nhóm và những kiến thức mới mà con được khám phá. Sau 10 ngày, tôi nhận thấy con tự tin hơn trong giao tiếp, chủ động hơn trong sinh hoạt cá nhân, biết cách làm việc nhóm và đặc biệt là nuôi dưỡng được niềm yêu thích với khoa học. Đây là điều mà gia đình trân trọng nhất, bởi khơi dậy đam mê học tập luôn quan trọng hơn việc truyền đạt kiến thức đơn thuần. Xin cảm ơn các thầy cô, các anh chị sinh viên mentor và Ban Tổ chức đã mang đến cho các con một mùa hè thật ý nghĩa và truyền cảm hứng."

Khép lại BK STEMATHON 2026, điều còn lại không chỉ là những giải thưởng, những sản phẩm nghiên cứu hay những bài thuyết trình hoàn chỉnh, mà còn là sự trưởng thành của mỗi học sinh sau hành trình dám thử sức với khoa học, dám đặt câu hỏi, dám phản biện và dám biến ý tưởng thành hiện thực. Với sự đồng hành của Trường Hóa và Khoa học Sự sống cùng hệ sinh thái Đại học Bách khoa Hà Nội, BK STEMATHON đã mở ra một mô hình học tập mới, nơi học sinh phổ thông được tiếp cận nghiên cứu khoa học theo đúng quy trình của các nhà khoa học và kỹ sư. Đây cũng sẽ là nền tảng để Trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu tiếp tục phát triển các chương trình STEM chất lượng, góp phần nuôi dưỡng thế hệ học sinh yêu khoa học, giàu tư duy đổi mới sáng tạo và sẵn sàng hội nhập trong tương lai.

TRƯỜNG THCS VÀ THPT TẠ QUANG BỬU